ภาษีฟรีแลนซ์ 2568 ยื่นแบบไหน หักค่าใช้จ่าย 60% ได้จริงไหม
💻 ฟรีแลนซ์ไทยหลายคนเสียภาษีเกินกว่าที่ควรเพราะไม่รู้สิทธิ์ บทความนี้อธิบายทุกอย่างตั้งแต่ประเภทเงินได้ ค่าใช้จ่าย 60% ไปจนถึงวิธีขอคืนภาษีที่ถูกหักไว้
เงินได้ฟรีแลนซ์อยู่ประเภทไหน 40(2) หรือ 40(6)
ประมวลรัษฎากรแบ่งเงินได้เป็น 8 ประเภท ฟรีแลนซ์มักอยู่ใน 2 ประเภทนี้:
มาตรา 40(2) — รับจ้างทำงาน
- รับจ้างตามคำสั่ง มีนายจ้างกำกับ
- ค่าจ้างแปลงชาติ, ค่าเบี้ยประชุม
- หักค่าใช้จ่าย 50% ไม่เกิน 100,000 บาท
- WHT หัก 3%
มาตรา 40(6) — วิชาชีพอิสระ
- กฎหมาย, การแพทย์, บัญชี, ออกแบบ, IT
- ดำเนินกิจการเองตามความเชี่ยวชาญ
- หักค่าใช้จ่าย 60% ไม่มีเพดาน
- WHT หัก 3–5%
ตัวอย่างการแยกประเภท: โปรแกรมเมอร์รับจ้างเขียนโค้ดตามสเปคที่ลูกค้ากำหนด → 40(2) / โปรแกรมเมอร์รับออกแบบและพัฒนาระบบทั้งหมดเอง → 40(6) ถ้าไม่แน่ใจ ปรึกษาสรรพากรในพื้นที่ได้ฟรี
ค่าใช้จ่าย 60% หักได้จริงหรือ มีเงื่อนไขอะไร
สำหรับ ม.40(6) สามารถหักค่าใช้จ่ายแบบเหมา 60% ของรายได้ทั้งหมด โดยไม่ต้องเก็บใบเสร็จเลย นี่คือสิทธิ์ที่ฟรีแลนซ์ได้เปรียบมากกว่ามนุษย์เงินเดือน
ตัวอย่าง ฟรีแลนซ์ Developer รายได้ 500,000 บาท/ปี:
| รายได้ทั้งปี | 500,000 บาท |
| หักค่าใช้จ่าย 60% (ม.40(6)) | -300,000 บาท |
| หักลดหย่อนส่วนตัว | -60,000 บาท |
| เงินได้สุทธิ | 140,000 บาท |
| ภาษีที่ต้องจ่าย (อัตรา 5% สำหรับ 100k-140k) | ~5,000 บาท |
| WHT ที่ถูกหักไปแล้ว (3% × 500k) | 15,000 บาท |
| ขอคืนภาษี | 10,000 บาท |
⚠️ ถ้ารายได้เกิน 1 ล้านบาท/ปี กรมสรรพากรอาจขอตรวจพิสูจน์ค่าใช้จ่ายจริง ควรเก็บใบเสร็จค่าใช้จ่ายธุรกิจด้วยเพื่อความปลอดภัย
WHT ภาษีหัก ณ ที่จ่ายที่ถูกหักไป ขอคืนอย่างไร
ทุกครั้งที่รับเงินจากลูกค้านิติบุคคล จะถูกหัก ภาษีหัก ณ ที่จ่าย (WHT) ไว้ 3% (บางกรณี 5%) แล้วลูกค้าจะออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (ใบ 50 ทวิ) ให้
เมื่อยื่นภาษีปลายปี ให้นำ WHT ที่ถูกหักมาหักออกจากภาษีที่ต้องจ่ายจริง:
- ถ้า WHT > ภาษีจริง = ได้คืนภาษี (ยื่นขอคืนออนไลน์ผ่าน e-Filling รอรับเงินภายใน 3–15 วันทำการ)
- ถ้า WHT < ภาษีจริง = ต้องจ่ายส่วนต่างเพิ่ม
เก็บใบ 50 ทวิ ทุกใบให้ครบ ถ้าลูกค้าไม่ออกให้ ต้องเรียกร้อง — เป็นสิทธิ์ตามกฎหมาย
ยื่นแบบ ภ.ง.ด. ไหน ยื่นเมื่อไหร่
ฟรีแลนซ์ต้องยื่นภาษี 2 ครั้งต่อปี:
- ภ.ง.ด.94 (ภาษีครึ่งปี): สำหรับเงินได้ ม.40(5)(6)(7)(8) ในช่วงม.ค.–มิ.ย. ยื่นภายใน 31 กรกฎาคม – 8 สิงหาคม
- ภ.ง.ด.90 (ภาษีทั้งปี): สำหรับเงินได้ทุกประเภท ยื่นภายใน 31 มีนาคม – 8 เมษายน ของปีถัดไป
ฟรีแลนซ์ที่มีทั้งเงินเดือนและรายได้ฟรีแลนซ์: ยื่น ภ.ง.ด.90 รวมทุกรายได้ ใช้ เครื่องคำนวณภาษีเงินได้ เพื่อประมาณการภาษีที่ต้องจ่ายได้ทันที
ฟรีแลนซ์ลดหย่อนภาษีได้ด้วยอะไร
นอกจากค่าใช้จ่าย 60% แล้ว ยังมีค่าลดหย่อนส่วนตัวที่ฟรีแลนซ์ใช้ได้เหมือนพนักงานทุกอย่าง:
- ค่าลดหย่อนส่วนตัว: 60,000 บาท
- ประกันสังคม ม.39: สมัครเองได้ สมทบ 432 บาท/เดือน หักลดหย่อนได้ 5,184 บาท/ปี พร้อมได้สิทธิ์ประกันสังคม
- ประกันชีวิต/สุขภาพ: ลดหย่อนได้ 100,000 + 25,000 บาท
- SSF/RMF: ลดหย่อนได้ตามเกณฑ์ ดูเพิ่มเติมที่ เครื่องคำนวณ RMF/SSF
ตัวอย่างจริง ฟรีแลนซ์ 3 ระดับรายได้ เสียภาษีเท่าไหร่
เพื่อให้เห็นภาพชัดเจน ลองดูตัวอย่างการคำนวณภาษีฟรีแลนซ์ประเภท 40(6) ที่ใช้ค่าใช้จ่าย 60% และมีค่าลดหย่อนพื้นฐาน:
| รายการ | รายได้ 300,000 | รายได้ 600,000 | รายได้ 1,200,000 |
|---|---|---|---|
| รายได้รวม | 300,000 | 600,000 | 1,200,000 |
| หักค่าใช้จ่าย 60% | -180,000 | -360,000 | -720,000 |
| หักลดหย่อนส่วนตัว | -60,000 | -60,000 | -60,000 |
| หักประกันสังคม ม.39 | -5,184 | -5,184 | -5,184 |
| เงินได้สุทธิ | 54,816 | 174,816 | 414,816 |
| ภาษีที่ต้องจ่าย | ยกเว้น (ต่ำกว่า 150k) | ~1,241 บาท | ~31,241 บาท |
| WHT ที่ถูกหัก (3%) | 9,000 | 18,000 | 36,000 |
| ผลลัพธ์ | คืนภาษี 9,000 บาท | คืนภาษี 16,759 บาท | คืนภาษี 4,759 บาท |
💡 สังเกตว่าฟรีแลนซ์ที่รายได้ 300,000 บาท/ปี ได้คืนภาษีทั้งหมดเลย เพราะเงินได้สุทธิต่ำกว่าเกณฑ์ยกเว้น 150,000 บาทแรก การได้คืน WHT จึงเป็นเรื่องปกติสำหรับฟรีแลนซ์รายได้ไม่สูงมาก
ฟรีแลนซ์กับ VAT: ต้องรู้ก่อนรายได้ถึง 1.8 ล้าน
เมื่อรายได้รวมต่อปีถึง 1,800,000 บาท ฟรีแลนซ์มีหน้าที่จด VAT ภายใน 30 วัน ถ้าไม่จดจะมีโทษปรับและต้องรับผิดชอบ VAT 7% ย้อนหลัง ซึ่งเป็นจำนวนเงินสูงมาก
สิ่งที่ต้องทำเมื่อเป็น VAT Registered:
- ออกใบกำกับภาษีแทนใบเสร็จธรรมดา ทุกครั้งที่รับเงินจากลูกค้า
- ยื่น ภ.พ.30 รายเดือนภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป (ยื่นออนไลน์ถึง 23 ของเดือน)
- นำ VAT ที่เก็บจากลูกค้าหักด้วย VAT ที่จ่ายให้ผู้ขาย ส่วนต่างคือ VAT ที่ต้องนำส่งกรมสรรพากร
- ถ้าทำงานกับลูกค้าต่างประเทศ รายได้นั้นใช้อัตรา VAT 0% (Zero Rate) แต่ยังต้องยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือน
สำหรับฟรีแลนซ์ที่มีรายได้ใกล้เคียง 1.8 ล้านบาท ควรปรึกษานักบัญชีล่วงหน้า เพราะการจัด VAT ถูกต้องตั้งแต่แรกง่ายกว่าการแก้ไขย้อนหลัง
วิธีวางแผนภาษีฟรีแลนซ์ทั้งปีให้มีประสิทธิภาพ
ฟรีแลนซ์ที่วางแผนภาษีดีสามารถลดภาระภาษีได้อย่างถูกกฎหมาย โดยไม่ต้องหนีภาษีหรือปิดบังรายได้ เทคนิคที่ใช้ได้จริงมีดังนี้:
- ติดตาม WHT ทุกใบตลอดปี — เก็บใบ 50 ทวิ ทุกฉบับ จดบันทึกรายรับแต่ละโครงการ จะได้รู้ก่อนปลายปีว่า WHT สะสมเป็นเท่าไหร่แล้ว
- ซื้อ RMF/SSF ก่อน 31 ธันวาคม — ถ้าประมาณการรู้ว่าจะต้องเสียภาษีมาก การซื้อกองทุนลดหย่อนก่อนสิ้นปีช่วยลดฐานภาษีได้ทันที ดูข้อมูลได้ที่ เครื่องคำนวณ RMF/SSF
- บริหารเวลารับเงิน — ถ้าโครงการใหญ่จะจบในธันวาคม ลองเจรจาให้โอนเงินในมกราคมปีถัดไป เพื่อกระจายรายได้ข้ามปี ลดรายได้ปีนี้ลง
- แยกบัญชีรับเงินฟรีแลนซ์ — ง่ายต่อการติดตามรายได้และตรวจสอบ WHT ที่ถูกหักไป
- จ่ายประกันสังคม ม.39 ต่อเนื่อง — ปีละ 5,184 บาท ได้ทั้งสิทธิ์รักษาพยาบาล คลอดบุตร และลดหย่อนภาษี คุ้มมาก
⚠️ ภ.ง.ด.94 (ภาษีครึ่งปี) มีโทษปรับถ้าคำนวณรายได้ต่ำกว่าความเป็นจริงเกิน 20% กรมสรรพากรอาจประเมินภาษีเพิ่มพร้อมดอกเบี้ย 1.5%/เดือน ฉะนั้นควรประมาณรายได้ครึ่งปีให้ใกล้เคียงที่สุด
ฟรีแลนซ์ต่างประเทศ: รายได้จาก Client ต่างชาติต้องเสียภาษีไหม
คำตอบคือ ต้องเสียภาษีในไทย ถ้าคุณมีถิ่นพำนักในไทย (อยู่ในไทยรวม 180 วันขึ้นไปต่อปี) รายได้จากงานที่ทำในไทยทั้งหมดต้องนำมายื่นภาษีไทย ไม่ว่าลูกค้าจะอยู่ที่ไหนในโลก
ข้อแตกต่างสำคัญสำหรับรายได้จาก Client ต่างประเทศ:
- Client ต่างประเทศ (บุคคลหรือบริษัท) ไม่มีหน้าที่หัก WHT ไทย — คุณจะไม่ได้ใบ 50 ทวิ
- รายได้จาก Upwork, Fiverr, PayPal ต้องนำมารวมยื่น ภ.ง.ด.90 ทั้งหมด
- หากประเทศลูกค้ามีอนุสัญญาภาษีซ้อนกับไทย (เช่น สหรัฐฯ อังกฤษ ญี่ปุ่น) อาจมีสิทธิ์ขอยกเว้นภาษีซ้ำซ้อนได้
- อัตราแลกเปลี่ยนที่ใช้คำนวณภาษีคืออัตราที่โอนเงินเข้าบัญชีไทย ณ วันที่รับเงิน
คำถามที่พบบ่อย
🧾 คำนวณภาษีฟรีแลนซ์ของคุณได้เลย
ใส่รายได้และค่าลดหย่อน ระบบจะคำนวณภาษีที่ต้องจ่ายและเปรียบเทียบกับ WHT ที่ถูกหักไปแล้ว
เปิดเครื่องคำนวณภาษีเงินได้ →