VAT 7% คืออะไร ธุรกิจต้องจดทะเบียนเมื่อไหร่ คำนวณอย่างไร
🧾 VAT ที่เราจ่ายทุกวันเมื่อซื้อของมีกลไกที่ซับซ้อนกว่าที่คิด บทความนี้อธิบายทุกอย่างให้เข้าใจง่าย ทั้งผู้บริโภคและเจ้าของธุรกิจ
VAT คืออะไร ใครเป็นคนจ่ายจริงๆ
ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT — Value Added Tax) คือภาษีที่เก็บจากมูลค่าที่เพิ่มขึ้นในแต่ละขั้นของห่วงโซ่การผลิตและจำหน่าย อัตรา 7% (เป็นมาตั้งแต่ปี 2560 ลดจาก 10% เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจ) แบ่งเป็น 6.3% ส่วนกลาง + 0.7% ท้องถิ่น
ถึงแม้ร้านค้าจะเป็นคนเก็บ VAT และนำส่งกรมสรรพากร แต่ ผู้บริโภคคนสุดท้ายคือคนแบกรับ VAT ทั้งหมด ผ่านราคาสินค้าที่สูงขึ้น ธุรกิจที่จด VAT แล้วสามารถขอคืน Input Tax ที่จ่ายไปในการซื้อวัตถุดิบได้
ธุรกิจแบบไหนต้องจด VAT เมื่อไหร่
ตาม ม.77/1 และ ม.85 ประมวลรัษฎากร ผู้ประกอบการต้องจดทะเบียน VAT เมื่อ รายรับเกิน 1,800,000 บาทต่อปี (150,000 บาท/เดือน)
- ต้องจดทันที: นำเข้าสินค้า, ประมูลงานรัฐที่กำหนด, กิจการบางประเภทที่กฎหมายระบุ
- ยกเว้น VAT: สินค้าเกษตรพื้นฐาน, บริการสุขภาพ, การศึกษา, ธนาคาร, ประกันภัย, ขนส่งสาธารณะ
- VAT 0%: ส่งออกสินค้าและบริการไปต่างประเทศ
ประโยชน์ของการจด VAT: ขอคืน Input Tax ได้ ดูน่าเชื่อถือในสายตาคู่ค้า และเปิดโอกาสทำธุรกิจกับบริษัทขนาดใหญ่ที่ต้องการใบกำกับภาษีเต็มรูปแบบ
⚠️ ถ้ารายรับถึง 1.8 ล้านบาทแล้วไม่ยื่นจด VAT ภายใน 30 วัน มีโทษปรับ 2,000 บาท และอาจถูกประเมินภาษีย้อนหลัง
Input Tax vs Output Tax — หัวใจของระบบ VAT
นี่คือสิ่งที่ทำให้ VAT ซับซ้อนกว่าภาษีอื่น:
- Output Tax: VAT ที่คุณเรียกเก็บจากลูกค้าเมื่อขายสินค้า/บริการ
- Input Tax: VAT ที่คุณจ่ายเมื่อซื้อวัตถุดิบ/บริการจากผู้อื่น
- VAT ที่ต้องนำส่ง = Output Tax − Input Tax
ตัวอย่างร้านขายอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ เดือนมกราคม:
| รายการ | ยอดก่อน VAT | VAT 7% |
|---|---|---|
| ซื้อสินค้าจากซัพพลายเออร์ (Input) | 500,000 บาท | 35,000 บาท (ขอคืนได้) |
| ขายสินค้าให้ลูกค้า (Output) | 800,000 บาท | 56,000 บาท (เก็บจากลูกค้า) |
| ส่งสรรพากร (ภ.พ.30) | — | 21,000 บาท |
ถ้าเดือนไหน Input Tax สูงกว่า Output Tax (เช่น ซื้อของเยอะแต่ขายน้อย) สามารถขอคืนภาษีได้ หรือยกยอดไปหักในเดือนถัดไป ใช้ เครื่องคำนวณ VAT เพื่อแยกราคาก่อน VAT กับหลัง VAT ได้ทันที
ใบกำกับภาษีต้องมีอะไรบ้าง
ใบกำกับภาษีเต็มรูปแบบตาม ม.86/4 ต้องระบุ:
- คำว่า "ใบกำกับภาษี" ชัดเจน
- ชื่อ ที่อยู่ เลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้ขาย
- ชื่อ ที่อยู่ ของผู้ซื้อ
- เลขที่ใบกำกับภาษี และวันที่
- ชื่อ ประเภท ปริมาณ และมูลค่าสินค้า/บริการ
- จำนวนเงินก่อนภาษี, อัตราภาษี (7%), และจำนวน VAT แยกต่างหาก
ใบกำกับภาษีอย่างย่อ (ที่ร้านสะดวกซื้อหรือร้านอาหารออก) ไม่สามารถใช้ขอคืน Input Tax ได้ ต้องขอ "ใบกำกับภาษีเต็มรูปแบบ" เท่านั้น
VAT กับ e-Commerce และผู้ประกอบการออนไลน์
ขายของออนไลน์ในไทย รายรับเกิน 1.8 ล้านต้องจด VAT เช่นกัน ไม่ว่าจะขายผ่าน Shopee, Lazada หรือ Facebook
สำหรับ แพลตฟอร์มต่างประเทศ เช่น Netflix, Spotify, Google Ads, Facebook Ads ที่ให้บริการในไทย ตั้งแต่ปี 2564 ต้องยื่น VAT ในประเทศไทยด้วย (e-Service VAT) ซึ่งผลักดันให้ราคาบริการในไทยบวก VAT
ฟรีแลนซ์รับงานจาก ลูกค้าต่างประเทศ (export of services) อัตรา VAT คือ 0% ไม่ใช่ยกเว้น VAT โดยสิ้นเชิง ซึ่งหมายความว่ายังขอคืน Input Tax ได้ แต่ต้องจด VAT ก่อนและต้องมีหลักฐานว่าบริการส่งออกจริง
คำถามที่พบบ่อย
🧮 คำนวณ VAT ได้เลยออนไลน์
แยกราคาก่อน VAT จากราคารวม VAT หรือเพิ่ม VAT เข้าไปในราคาสินค้า คำนวณง่ายได้ทันที
เปิดเครื่องคำนวณ VAT →