สุขภาพ

SPF เลือกยังไง — ออกแดดได้นานแค่ไหนแต่ละค่า

26 เมษายน 2569 อ่าน 7 นาที

ยืนหน้าชั้นกันแดดแล้วงงกับตัวเลข SPF 15, 30, 50, 100+ และตัวอักษร PA+++ — เลือกอะไรดี? บทความนี้จะอธิบายวิธีคำนวณว่าค่า SPF แต่ละค่าให้คุณออกแดดได้นานแค่ไหน และเลือก SPF ที่เหมาะกับกิจกรรมในประเทศไทยอย่างไร

SPF คืออะไร

SPF (Sun Protection Factor) คือตัวเลขที่บอกว่าครีมกันแดดป้องกัน UVB (รังสีที่ทำให้ผิวไหม้แดด) ได้มากแค่ไหน เมื่อเทียบกับผิวเปล่า

สูตรคำนวณ: ถ้าผิวเปล่าไหม้ในเวลา T นาที เมื่อทา SPF n จะไหม้ในเวลา T × n นาที

ตัวอย่าง ผิวคุณไหม้ภายใน 10 นาทีถ้าไม่ทาครีม ทา SPF 30 → ไหม้ใน 10 × 30 = 300 นาที (5 ชั่วโมง) — แต่ในทางปฏิบัติให้ทาซ้ำทุก 2 ชั่วโมง เพราะครีมถูกเหงื่อและน้ำล้างออก

ค่า SPF ต่างกัน ป้องกันได้ต่างกันแค่ไหน?

15
บล็อก UVB 93.3%
นาน ~2.5 ชม.*
30
บล็อก UVB 96.7%
นาน ~5 ชม.*
50
บล็อก UVB 98%
นาน ~8 ชม.*
100
บล็อก UVB 99%
นาน ~16 ชม.*

*คำนวณจากผิวที่ไหม้ในเวลา 10 นาทีโดยไม่ทาครีม ต้องทาซ้ำทุก 2 ชั่วโมงเมื่อมีเหงื่อหรือน้ำ

SPFUVB ที่ผ่านได้UVB ที่บล็อกเหมาะกับ
151 ใน 15 (6.7%)93.3%ชีวิตประจำวัน อยู่ในร่ม
301 ใน 30 (3.3%)96.7%ขั้นต่ำสำหรับกิจกรรมกลางแจ้ง
501 ใน 50 (2%)98%เดินกลางแดด ชายหาด
1001 ใน 100 (1%)99%กีฬากลางแจ้ง สำหรับผิวแพ้แดดง่าย
SPF 100 ไม่ได้ป้องกันได้ 2 เท่าของ SPF 50 SPF 50 ป้องกันได้ 98% ส่วน SPF 100 ป้องกันได้ 99% — ต่างกันเพียง 1% ในทางปฏิบัติ การทาให้ถูกต้องและพอเพียงมีผลมากกว่าการเลือกเลขสูงๆ

UVA vs UVB — ต่างกันอย่างไร

รังสีทะลุถึงผลต่อผิววัดด้วย
UVAชั้น dermis ลึกผิวเสื่อมก่อนวัย, รอยเหี่ยว, ฝ้า มะเร็งผิวหนังPA+ ถึง PA++++
UVBชั้น epidermisผิวไหม้แดง, ผิวไหม้เร็ว, มะเร็งผิวหนังSPF

PA Rating คืออะไร

PA Ratingป้องกัน UVAระดับ
PA+2–4 เท่าต่ำ
PA++4–8 เท่าพอใช้
PA+++8–16 เท่าดี
PA++++16 เท่าขึ้นไปดีมาก (มาตรฐาน Japan)

UV Index — ดัชนีอันตรายจากรังสี UV

UV Index (UVI) คือตัวเลขที่บอกความเข้มของรังสี UV ในวันนั้น ใช้ตัดสินใจว่าต้องป้องกันตัวมากแค่ไหน

1–2
ต่ำ
3–5
ปานกลาง
6–7
สูง
8–10
สูงมาก
11+
อันตราย
14+
สุดขีด
ประเทศไทยมี UV Index 10–14 ในฤดูร้อน กรุงเทพและภาคกลาง UVI ช่วงบ่าย 10.00–14.00 น. มักอยู่ที่ 10–12 ในช่วงฤดูร้อน (มีนาคม–พฤษภาคม) เท่ากับระดับ "สูงมาก" ถึง "อันตราย" ควรใช้ SPF 50 ขึ้นไป + เสื้อแขนยาว + หมวก

เลือก SPF ให้เหมาะกับกิจกรรม

กิจกรรมSPF แนะนำPA แนะนำทาซ้ำ
ทำงานในออฟฟิศSPF 15–30PA++ทุก 4–6 ชั่วโมง
เดินทาง ในเมืองSPF 30–50PA+++ทุก 2–3 ชั่วโมง
กิจกรรมกลางแจ้งSPF 50PA++++ทุก 2 ชั่วโมง
ชายหาด/สระน้ำSPF 50+ (Waterproof)PA++++ทุก 1.5–2 ชั่วโมง
เล่นกีฬากลางแจ้งSPF 50+PA++++ทุก 1.5 ชั่วโมง

วิธีทาครีมกันแดดให้ถูกต้อง

  • ปริมาณ — ใบหน้า 1/4 ช้อนชา (ประมาณ 1.25 มล.) หรือขนาดเหรียญบาท ตัวและแขนขาต้องการมากกว่านี้มาก
  • ทาก่อนออกแดด — Physical sunscreen ทาแล้วใช้ได้เลย | Chemical sunscreen ต้องรอ 15–30 นาที
  • ทาให้ทั่ว — หู, คอ, หลังมือ, ริมฝีปาก — จุดที่มักลืม
  • ทาซ้ำ — ทุก 2 ชั่วโมง หรือทุกครั้งที่เหงื่อออกมาก/โดนน้ำ
  • ลำดับ skincare — ทาหลัง moisturizer ก่อน makeup
Physical vs Chemical Sunscreen Physical (Mineral): สาร ZnO, TiO2 สะท้อนแสง UV ทันที เหมาะกับผิวแพ้ง่าย อาจทิ้งคราบขาว | Chemical: ดูดซับ UV แล้วเปลี่ยนเป็นความร้อน ต้องรอ 15–30 นาที บางสูตรใสกว่า แต่อาจระคายเคืองผิวแพ้ง่าย

ความเข้าใจผิดเรื่อง SPF ที่พบบ่อย

  • วันเมฆไม่ต้องทาครีม — ผิดมาก เมฆกั้น UV ได้เพียง 20–40% UV ยังทะลุได้อีกมาก
  • ผิวคล้ำไม่ต้องทา SPF สูง — ผิดเช่นกัน ผิวคล้ำมีเมลานินช่วยบ้าง แต่ไม่เพียงพอ ยังต้องการกันแดด
  • SPF ในแป้งพอแล้ว — ไม่พอ เพราะทาแป้งน้อยเกินกว่าจะให้ protection ตามที่ระบุ
  • ทาครั้งเดียวพออยู่ทั้งวัน — ไม่ใช่ ต้องทาซ้ำทุก 2 ชั่วโมง
สรุป: เลือก SPF อย่างไรในประเทศไทย สำหรับชีวิตประจำวันในไทย: SPF 50, PA+++ ขึ้นไป เป็นมาตรฐานที่ดี เพราะ UV Index สูงตลอดปี อย่าลืมทาซ้ำและทาให้เพียงพอ — การทาน้อยเกินไปลด effectiveness ลงมากกว่าการใช้ SPF ต่ำกว่า

คำนวณเวลาออกแดดได้นานแค่ไหนตาม SPF และ UV Index

ใส่ค่า SPF ที่ทา, UV Index วันนี้, และประเภทผิว — รู้ว่าควรทาซ้ำเมื่อไหร่

เปิด SPF Timer →