Regex เบื้องต้น Pattern ที่ใช้บ่อยในงาน Dev

ถ้าคุณเคยเห็นโค้ดแบบ /^[a-z0-9._%+-]+@[a-z0-9.-]+\.[a-z]{2,}$/i แล้วรู้สึกหัวร้อน — บทความนี้เขียนเพื่อคุณโดยเฉพาะ Regular Expressions หรือ Regex คือภาษาสำหรับค้นหาและตรวจสอบ pattern ในข้อความ เรียนรู้ครั้งเดียว ใช้ได้ทุก language

Regex ใช้ได้กับ JavaScript, Python, PHP, Go, Java, Ruby, Rust, SQL — และแทบทุก language ที่มีอยู่ ไวยากรณ์ต่างกันนิดหน่อย แต่ core concept เหมือนกัน

ส่วนประกอบของ Regex

Regex ประกอบด้วยชิ้นส่วนหลัก 5 ประเภท — เมื่อรู้ว่าแต่ละส่วนทำงานอย่างไร จะอ่าน pattern ที่ซับซ้อนได้ทันที

^ $
Anchors

[a-z] \d \w
Character Classes

* + ? {n,m}
Quantifiers

( ) (?:)
Groups

. | \
Special Chars

Anchors — ตำแหน่งใน String

Symbol	ความหมาย	ตัวอย่าง
`^`	ต้นบรรทัด / ต้น string	`^Hello` → ตรงกับ "Hello world"
`$`	ท้ายบรรทัด / ท้าย string	`end$` → ตรงกับ "the end"
`\b`	Word boundary	`\bcat\b` → "cat" แต่ไม่ใช่ "catch"
`\B`	Non-word boundary	`\Bcat` → ตรงกับ "catch"

Character Classes — ระบุตัวอักษร

Pattern	ความหมาย	เทียบเท่า
`\d`	ตัวเลข 0–9	`[0-9]`
`\D`	ไม่ใช่ตัวเลข	`[^0-9]`
`\w`	ตัวอักษร, ตัวเลข, underscore	`[a-zA-Z0-9_]`
`\W`	ไม่ใช่ word character	`[^a-zA-Z0-9_]`
`\s`	Whitespace (space, tab, newline)	`[ \t\r\n\f]`
`\S`	ไม่ใช่ whitespace	—
`.`	ทุกตัวอักษร ยกเว้น newline	—
`[abc]`	a หรือ b หรือ c	—
`[^abc]`	ไม่ใช่ a, b, c	—
`[a-z]`	ตัวอักษร a ถึง z	—

Quantifiers — จำนวนครั้ง

Symbol	ความหมาย	ตัวอย่าง
`*`	0 ครั้งขึ้นไป	`a*` → "", "a", "aaa"
`+`	1 ครั้งขึ้นไป	`a+` → "a", "aaa" (ต้องมีอย่างน้อย 1)
`?`	0 หรือ 1 ครั้ง (optional)	`colou?r` → "color" หรือ "colour"
`{n}`	ตรงกับ n ครั้ง	`\d{4}` → "2024"
`{n,}`	n ครั้งขึ้นไป	`\d{2,}` → "12", "123456"
`{n,m}`	n ถึง m ครั้ง	`\d{2,4}` → "12", "123", "1234"

Greedy vs Lazy Quantifiers แบบ * และ + เป็น greedy — match ให้มากที่สุด หากต้องการ lazy ให้เติม ?: .*? จะ match น้อยที่สุด เท่าที่จำเป็น

Groups และ Alternation

Syntax	ความหมาย
`(abc)`	Capturing group — จับค่าไว้ใน $1, $2 ...
`(?:abc)`	Non-capturing group — จัดกลุ่มแต่ไม่จับค่า
`(?<name>abc)`	Named capturing group
`a\|b`	a หรือ b (alternation)
`(?=abc)`	Positive lookahead — ตามด้วย abc
`(?!abc)`	Negative lookahead — ไม่ตามด้วย abc

Pattern ที่ใช้บ่อยในงานจริง

Email Validation

// JavaScript const emailRegex = /^[a-zA-Z0-9._%+-]+@[a-zA-Z0-9.-]+\.[a-zA-Z]{2,}$/; emailRegex.test('[email protected]'); // true emailRegex.test('invalid@'); // false emailRegex.test('no-at-sign.com'); // false

เบอร์โทรศัพท์ไทย

// รองรับ: 0812345678 | 081-234-5678 | +66812345678
const thPhoneRegex = /^(\+66|0)([689]\d{8}|[2-8]\d{7})$/;

// แบบง่าย (แค่ตรวจ format 10 หลัก)
const simplePhone = /^0[689]\d{8}$/;
        

URL

const urlRegex = /^https?:\/\/([\w-]+\.)+[\w-]+(\/[\w-./?%&=]*)?$/i;

urlRegex.test('https://madestool.com');       // true
urlRegex.test('http://example.com/path?q=1');  // true
urlRegex.test('ftp://old-protocol');           // false
        

Password (แข็งแรง)

// อย่างน้อย 8 ตัว, มีตัวใหญ่, ตัวเล็ก, ตัวเลข, อักขระพิเศษ
const strongPwd = /^(?=.*[a-z])(?=.*[A-Z])(?=.*\d)(?=.*[@$!%*?&])[A-Za-z\d@$!%*?&]{8,}$/;

// แยก lookaheads เพื่อให้อ่านง่าย
function checkPassword(pwd) {
  const checks = {
    length: pwd.length >= 8,
    lower:  /[a-z]/.test(pwd),
    upper:  /[A-Z]/.test(pwd),
    digit:  /\d/.test(pwd),
    special:/[@$!%*?&]/.test(pwd)
  };
  return Object.values(checks).every(Boolean);
}
        

เลขบัตรประชาชนไทย (13 หลัก)

const thIDRegex = /^\d{13}$/;
// หรือแบบมี dash: 0-0000-00000-00-0
const thIDWithDash = /^\d{1}-\d{4}-\d{5}-\d{2}-\d{1}$/;
        

IPv4 Address

const ipv4Regex = /^(\d{1,3}\.){3}\d{1,3}$/;
// แบบตรวจค่า 0-255 ด้วย
const strictIPv4 = /^(25[0-5]|2[0-4]\d|[01]?\d\d?)(\.(25[0-5]|2[0-4]\d|[01]?\d\d?)){3}$/;
        

ดึงตัวเลขจาก String

const text = "ราคา 1,299 บาท ลด 20%";
const numbers = text.match(/[\d,]+/g);
// → ["1,299", "20"]

// ดึงเฉพาะตัวเลข (ไม่มีจุลภาค)
text.replace(/[^\d]/g, '');  // "129920"
        

Flags ที่ใช้บ่อย

Flag	ความหมาย	JS / Python
`i`	Case insensitive	`/abc/i` / `re.IGNORECASE`
`g`	Global (find all matches)	`/abc/g` / `re.findall()`
`m`	Multiline (^ $ per line)	`/abc/m` / `re.MULTILINE`
`s`	Dot matches newline too	`/abc/s` / `re.DOTALL`

Python Regex Quickstart

import re text = "Email: [email protected], [email protected]" emails = re.findall(r'[\w.+-]+@[\w-]+\.[\w.]+', text) # → ['[email protected]', '[email protected]'] # Named groups m = re.match(r'(?P<year>\d{4})-(?P<month>\d{2})-(?P<day>\d{2})', '2024-12-25') m.group('year') # '2024' m.group('month') # '12'

เคล็ดลับการเขียน Regex ที่ดี

เริ่มจาก test case — นึกถึงตัวอย่างที่ should match และ should not match ก่อนเขียน
ใช้ non-capturing group (?:) เมื่อจัดกลุ่มแต่ไม่ต้องการค่า — เร็วกว่าและอ่านง่ายกว่า
อย่า over-engineer — ถ้า string library ทำได้ (split, includes, startsWith) ไม่ต้องใช้ regex
Comment regex — ภาษาที่รองรับ verbose mode ควร comment ทุก part
ทดสอบ edge cases — empty string, unicode, special characters, very long strings

Regex Cheat Sheet ด่วน ^ ต้น | $ ท้าย | \d เลข | \w อักษร | \s space | . ทุกตัว | * 0+ | + 1+ | ? 0–1 | {n,m} n–m ครั้ง | () group | | หรือ | [abc] ชุดตัวอักษร | [^abc] ยกเว้น

ทดสอบ Regex แบบ Live

ใส่ pattern และ string — เห็นผลการ match ทันที พร้อม highlight

เปิด Regex Tester →